Leçon 01

L’alphabet

Le luxembourgeois utilise lalphabet latin, similaire à celui du français, avec quelques lettres spécifiques : ä, ë, é, è, ö, ü

A
a
B
bee
C
tsee
D
dee
E
ee
F
eff
G
gee
H
ha
I
i
J
jott
K
ka
L
ell
M
emm
N
enn
O
o
P
pee
Q
ku
R
är
S
ess
T
tee
U
u
V
fau
W
wee
X
ikks
Y
igrekk
Z
tsett

Présentation

Exemple

Je suisEch sinn de(n) Marc
Ech sinn d’Anna
Je m’appelleEch Heesche Marc
Ech Heschenn Anna
Mon nom estMäin Numm ass Marc
Mäin Numm ass Anna

Exemple

Mäin Familljennumm ass Schmidt, a mäi Virnumm ass Olivier

Salutations

PériodeBegréissungen
07:00 - 13:00Gudde Moien / Moien
13:00 - 15:00Gudde Mëtteg / Schéine Mëtteg
15:00 - 18:00Gudden Nomëtteg / Schéinen Nomëtteg
18:00 - 22:00Gudden Owend / Schéinen Owend
22:00 - 07:00Gutt Nuecht
00:00 - 24:00Äddi / Awar / Awuer

Pour comprendre

Nomëtteg = No (après) Mëtteg (midi)

n-Reegel

La règle n-Reegel en luxembourgeois, aussi appelée Eifeler Regel, détermine si le “n” final d’un mot est maintenu ou supprimé. Le “n” reste si le mot suivant commence par:

  • N T D Z H
  • ou par une voyelle.

La méthode mnémotechnique “U N I T E D   Z O H A” aide à se souvenir de ces lettres (D, H, N, T, Z) pour lesquelles le “n” reste en place devant.

Les articles

Définis (le/la/les)Indéfinis (un/une)
Singulier masculin de(n)e(n)
Singulier féminin d’eng
Singulier neutre d’e(n)
Pluriel masculib d’-
Pluriel féminin d’-
Pluriel neutre d’-

Article devant les personnes

En luxembourgeois, on met l’article devant les noms et prénoms:

Exemple

  • Ech sinn de Jean.
  • Ech sinn d’ Anna.
  • Ech sinn den Olivier Schmit.

Pronom personnels

Echje
Dutu
Hien / Hatt / Si / Etil / elle / elle (politesse)/ ça
mirnous
dirvous
siils / elles

Verbe SEIN (être)

Echsinn
Dubass
Hien / Hatt / Etass
Mirsinn
Dirsidd
Sisinn

Exemple

Ech sinn de(n) MarcJe suis Marc
Et ass kalIl fait froid, litt. il est froid
Ass dat de Lionel?Est-ce Lionel ? en montrant du doigt
Dat ass de LionelC’est Lionel

Les mots interrogatifs / D’Froewierder

Wie(n)?Qui?
Wéi?Comment?

Exemple

Wie(n)Wie sidd dir?Qui êtes-vous?
Wie bass du?Qui es-tu?
WéiWéi heescht dir?Comment vous appelez-vous?
Wéi heeschs du?Comment t’appelles-tu?
WéiWéi ass Ären Numm?Quel est votre nom?
Wéi ass däin Numm?Quel es ton nom?

Verbe heeschen

echheesche(n)
duheeschs
Hien / Hatt / Etheescht
mirheesche(n)
dirheescht
siheesche(n)
Last modified September 25, 2024: united zoha (b7c04d8)